Một Ấm Trà Giá Ba Đồng

Ngày thứ ba mở cửa, Thanh Vũ hết trà rẻ.

Tiểu Mãn cầm vò trống, vừa vui vừa lo.

“Tiểu thư, bán hết rồi.”

“Đi mua.”

“Nhưng loại này trước kia nhà mình không nhập.”

“Chợ nào bán?”

“Chợ Nam Thành.”

Thanh Hà đưa tiền.

“Ta đi cùng.”

Bà Tần phản đối vì một tiểu thư nhà buôn không nên chen vào chợ đầu mối, nhưng Thanh Hà không có thời gian giữ khuôn phép.

Chợ Nam Thành khiến nàng choáng.

Trà được đựng trong sọt tre, bao vải, chum gốm. Người mua dùng tay bóp lá, ngửi, nhấm. Không có nhãn thành phần hay ngày sản xuất. Chất lượng phụ thuộc vào mắt và mũi.

Thanh Hà dừng ở một sạp nhỏ.

“Trà này từ đâu?”

Người bán đáp:

“Nam Sơn.”

Nàng ngửi.

Lá rang hơi quá lửa nhưng nền hương sạch.

“Bao nhiêu?”

“Ba mươi đồng một cân.”

Một thương lái bên cạnh bật cười.

“Cô nương mua loại đó làm gì? Lá già.”

Thanh Hà không đáp.

Nàng mua mười cân.

Trên đường về, Tiểu Mãn hỏi:

“Tiểu thư không sợ người ta cười?”

“Người trả nợ cho ta à?”

“Không.”

“Vậy để họ cười.”

Buổi chiều, Thanh Hà thử ba cách rang lại.

Nàng không có nhiệt kế, phải dùng màu lá, tiếng nổ nhỏ và mùi hương để đoán lửa. Kiến thức cũ giúp nàng hiểu nguyên lý, nhưng dụng cụ hoàn toàn khác.

Mẻ thứ nhất hỏng.

Mẻ thứ hai đắng.

Mẻ thứ ba đạt.

“Đừng bỏ hai mẻ đầu,” nàng nói.

Tiểu Mãn hỏi:

“Để bán?”

“Không. Làm túi khử mùi cho kho.”

“Trà cũng làm được?”

“Thử xem.”

Thanh Hà bắt đầu ghi sổ.

Mỗi ngày bao nhiêu khách, giờ nào đông, loại nào bán, tiền than, tiền nước, tiền trà.

Bà Tần nhìn những cột số.

“Lão gia cũng ghi sổ.”

“Con muốn xem sổ cũ.”

“Ở thư phòng.”

Đêm, Thanh Hà lục sổ của Tô Văn Kính.

Ba năm trước, Thanh Vũ có lãi tốt.

Một năm gần đây, giá mua trà tăng bất thường trong khi lượng khách giảm.

Có nhiều khoản mua từ thương hội Vạn Phúc.

Cùng một loại trà Nam Sơn, giá tăng gần gấp đôi chỉ trong sáu tháng.

Nàng ghi riêng.

Sáng hôm sau, một người đàn ông mặc áo xanh xám tới quán.

Anh khoảng hai mươi bảy, hai mươi tám tuổi, không mang tùy tùng. Anh chọn bàn góc.

“Trà ba đồng?”

“Bát là ba đồng. Ấm nhỏ tám đồng.”

“Ấm.”

Thanh Hà pha.

Người đàn ông uống, hỏi:

“Trà Nam Sơn?”

“Đúng.”

“Vụ nào?”

Nàng nhìn anh.

“Khách bình thường không hỏi vậy.”

“Ta thích trà.”

“Trà thu cuối vụ.”

Anh nhấp thêm.

“Rang lại?”

“Đúng.”

“Che mùi cũ?”

“Không. Làm hương rõ hơn.”

Người đàn ông đặt bát.

“Cô là chủ?”

“Phải.”

“Trước đây Thanh Vũ không bán loại này.”

“Trước đây Thanh Vũ đóng cửa.”

Khóe môi anh hơi cong.

Anh trả mười đồng, không lấy tiền thừa.

Thanh Hà đẩy hai đồng lại.

“Quán không nhận tiền thưởng.”

“Vì sao?”

“Ta cần biết khách quay lại vì trà hay vì thương hại.”

Anh cầm tiền.

“Vậy ngày mai ta quay lại.”

“Khách muốn uống thì tới.”

Người đàn ông đi.

Tiểu Mãn chạy ra.

“Tiểu thư, người đó đẹp.”

“Em nhìn khách hay làm việc?”

“Vừa làm vừa nhìn.”

Thanh Hà bật cười.

Ngày hôm sau anh thật sự quay lại.

Lần này mang theo một gói trà.

“Cô xem giúp.”

Thanh Hà mở.

Lá trà nhìn đẹp nhưng mùi lạ.

Nàng pha hai lần, quan sát nước.

“Trộn.”

“Với gì?”

“Trà cũ được hấp lại, có thể thêm hương hoa để che.”

Ánh mắt người đàn ông thay đổi.

“Cô chắc?”

“Không thể chắc nếu không biết nguồn. Nhưng ta sẽ không mua.”

“Gói này có dấu Vạn Phúc.”

Thanh Hà ngẩng lên.

“Ngươi là ai?”

“Cố Trường An.”

“Ta hỏi thân phận.”

“Thư lại.”

“Ở đâu?”

“Hộ Bộ.”

Tiểu Mãn đang lau bàn suýt làm rơi khăn.

Thanh Hà không hiểu toàn bộ hệ thống quan lại, nhưng Hộ Bộ liên quan thuế và thương mại.

“Người của Hộ Bộ tới quán ta hỏi trà giả?”

“Ta đang kiểm một số sổ thuế.”

“Có lệnh?”

“Không phải khám quán.”

“Vậy ta không phải trả lời.”

Trường An nhìn nàng.

“Cô rất cẩn thận.”

“Nhà ta đang nợ Vạn Phúc. Một người Hộ Bộ mang trà Vạn Phúc tới hỏi. Ta nên cẩn thận.”

Anh gói trà lại.

“Đúng.”

“Ngài còn gì?”

“Giá trà Nam Sơn ở chợ hiện ba mươi đồng. Trong sổ thuế, giá khai của Vạn Phúc là sáu mươi.”

Thanh Hà nhớ sổ cha.

“Tô gia mua gần mức đó.”

“Ta biết.”

“Ngài xem sổ nhà ta?”

“Có bản kê thuế.”

“Vậy ngài nghi cha ta?”

“Ta chưa kết luận.”

Thanh Hà không thích câu trả lời, nhưng ít nhất nó thành thật.

“Cha ta chết rồi.”

“Ta biết.”

“Ông ấy không thể tự biện hộ.”

“Vì vậy càng cần chứng cứ.”

Trường An đứng lên.

“Ngày mai ta có thể quay lại?”

“Uống trà?”

“Và hỏi chuyện.”

“Uống trà thì được.”

“Chuyện?”

“Tùy câu hỏi.”

Anh gật.

Sau khi anh đi, Thanh Hà đóng cửa sớm.

Nàng mang sổ cũ ra đối chiếu.

Có một ký hiệu lặp lại cạnh những lần mua từ Vạn Phúc: một vòng tròn nhỏ có ba nét.

Nàng hỏi bà Tần.

“Bà biết dấu này?”

Bà lắc đầu.

“Lão gia không cho bà xem sổ.”

“Trước khi cha mất có chuyện gì lạ?”

Bà Tần nghĩ.

“Lão gia từng đi Nam Sơn. Về rồi cãi nhau với người Vạn Phúc.”

“Cãi gì?”

“Không nghe rõ. Chỉ nghe lão gia nói ‘không thể ép họ tới đường chết’.”

Thanh Hà khựng.

“Sau đó?”

“Vài ngày sau Vạn Phúc đòi nợ sớm.”

“Khoản nợ ban đầu dùng làm gì?”

“Mua trà đầu vụ.”

“Có giấy?”

“Có.”

Thanh Hà tìm khế ước.

Tô Văn Kính vay một trăm lượng. Nhưng nợ hiện tại một trăm tám mươi.

Lãi và phí tăng quá nhanh.

“Bà Tần, cha có từng nói sẽ kiện?”

“Có. Nhưng rồi ông bệnh.”

“Bệnh gì?”

“Đại phu nói lao lực, tim yếu.”

Ký ức nguyên chủ chỉ có cảnh cha ho, sốt rồi mất.

Thanh Hà không vội nghĩ tới đầu độc. Một người có thể chết vì bệnh mà vẫn để lại một vụ việc chưa giải quyết.

Nàng cần phân biệt nghi ngờ và sự thật.

Ngày hôm sau Trường An tới.

Thanh Hà đặt trước mặt anh bản sao ba dòng sổ.

“Ta có thứ này.”

Anh đọc.

“Cô muốn gì?”

“Biết cha ta có liên quan tới trà giả không.”

“Ta chưa biết.”

“Vậy cùng tìm.”

“Cô tin ta?”

“Không.”

Trường An nhướng mày.

“Ta tin lợi ích của chúng ta đang cùng hướng.”

“Cô muốn giải nợ.”

“Và biết cha đã làm gì.”

“Ta muốn biết vì sao giá trà Nam Sơn bị nâng trên giấy nhưng người trồng lại nhận ít hơn.”

“Vậy thỏa thuận.”

Thanh Hà đưa tay theo thói quen.

Trường An nhìn bàn tay nàng.

Nàng nhớ đây không phải thế giới cũ, định rút lại.

Anh lại đưa tay, chạm rất nhẹ.

“Thỏa thuận.”

Tiểu Mãn đứng xa trợn mắt.

Sau đó cô bé kéo Thanh Hà vào bếp.

“Tiểu thư, nam nữ không thể tùy tiện nắm tay.”

“Ta quên.”

“Quên?”

“Ta… ngất xong đầu óc khác.”

Tiểu Mãn nhìn nàng đầy nghi ngờ.

Thanh Hà ho.

“Đừng nói bà Tần.”

“Em muốn một bát trà miễn phí.”

“Em đang uy hiếp chủ?”

“Em học tiểu thư.”

Thanh Hà bật cười.

Buổi tối, nàng tính doanh thu.

Sau sáu ngày, quán đã có lãi nhỏ.

Không đủ trả một trăm tám mươi lượng trong mười một ngày.

Nhưng có khách quay lại.

Có người mang bánh tới ăn cùng trà. Có học trò ngồi đọc sách. Có phu xe ghé mỗi sáng.

Thanh Hà quyết định thêm trà theo ấm mười hai đồng, dùng loại tốt hơn.

Nàng viết bảng mới:

“Trà ba đồng vẫn bán.”

Không bỏ khách cũ để chạy theo khách nhiều tiền.

Sáng hôm sau, một phụ nữ bán rau đứng trước quán hỏi:

“Nghe nói sắp hết trà ba đồng?”

“Không.”

“Người ta bảo cô bán rẻ để kéo khách, sau đó tăng.”

Thanh Hà hiểu tin đồn bắt đầu.

“Ai nói?”

“Không biết.”

Nàng nhìn cuối phố.

Một người của Đỗ gia đang đứng bên cửa hàng giấy.

Mười một ngày.

Đối phương bắt đầu sốt ruột.

Thanh Hà quay vào, treo tấm bảng lớn hơn.

“TRÀ NÓNG BA ĐỒNG — KHÔNG TĂNG GIÁ TRONG THÁNG NÀY.”

Trường An vừa tới, đọc bảng.

“Cô thích đối đầu?”

“Không.”

“Nhìn không giống.”

“Ta chỉ không thích người khác định giá lời nói của ta.”

Anh ngồi xuống.

“Hôm nay không uống trà.”

“Vậy?”

“Đi chợ với ta.”

“Chợ Nam Thành?”

“Không. Kho của Vạn Phúc.”

Thanh Hà nhìn anh.

“Ngài có lệnh rồi?”

“Có.”

Lần đầu tiên, nàng thấy vụ việc trước mặt không còn chỉ là khoản nợ của một quán trà.

Nó có thể lớn hơn nhiều.