Con Đường Sát Biển

Người thứ hai họ tìm là bà Bích, chủ một căn nhà màu xanh nằm sát đường biển cũ.

Căn nhà sắp bị phá để mở rộng tuyến đường.

“Tháng sau họ đập,” bà nói, tay rót trà. “Tôi được đền bù rồi.”

An Nhiên hỏi:

“Bà tiếc không?”

“Tiếc chứ. Nhưng nhà là để ở. Không ở được thì đi.”

“Bà ngoại con ghi bà sống ở đây năm mươi ba năm.”

“Ừ. Lấy chồng về đây lúc mười tám.”

Minh Quân đi quanh sân, chụp những vết đo đạc màu đỏ trên tường.

Bà Bích nhìn anh rồi nhìn An Nhiên.

“Hai đứa cưới chưa?”

An Nhiên suýt sặc trà.

“Không ạ.”

“Vậy đang yêu?”

“Cũng không.”

“Tiếc.”

Minh Quân cúi máy, vai rung nhẹ.

An Nhiên trừng anh.

“Anh cười?”

“Không.”

Bà Bích chống cằm.

“Hồi bà Thu còn sống có kể cháu gái với thằng Quân ngày xưa dính nhau như sam.”

“Bà ngoại kể cả chuyện đó?”

“Người già không có nhiều thú vui.”

An Nhiên quyết định chuyển đề tài.

“Bà muốn chụp ở đâu?”

Bà Bích nghĩ.

“Trong bếp.”

Căn bếp nhỏ, tường ám khói. Bà đứng cạnh chiếc tủ gỗ cũ.

“Chồng tôi đóng cái tủ này lúc mới cưới.”

“Ông mất lâu chưa?”

“Mười một năm.”

“Bà mang tủ sang nhà mới?”

“Không.”

An Nhiên bất ngờ.

“Tại sao?”

“Nặng.”

“Nhưng là kỷ niệm.”

“Con gái tôi cũng nói vậy.”

Bà Bích cười.

“Kỷ niệm ở trong đầu tôi, không nằm trong cái tủ. Mang hết đồ cũ theo thì nhà mới không có chỗ cho đồ mới.”

Minh Quân hạ máy.

An Nhiên nhìn bà.

Câu nói đơn giản nhưng chạm đúng thứ cô đang làm: đứng trong căn nhà bà ngoại, cố quyết định vật nào phải giữ để không thấy mình có lỗi.

Sau buổi chụp, cô hỏi Minh Quân:

“Anh nghĩ em nên bán nhà bà không?”

“Đó là việc của em.”

“Em hỏi ý kiến.”

“Anh không biết em cần căn nhà để làm gì.”

“Giữ kỷ niệm.”

“Bà Bích vừa trả lời rồi.”

“Anh đồng ý với bà?”

“Không hoàn toàn.”

Họ đi dọc con đường sát biển.

Minh Quân nói:

“Có thứ không cần giữ. Có thứ mất rồi không lấy lại được. Quan trọng là em giữ vì muốn hay vì sợ.”

“Khác nhau?”

“Nếu vì muốn, em sẽ biết mình làm gì với nó. Nếu vì sợ, em chỉ khóa cửa.”

An Nhiên nhìn anh.

“Anh nói chuyện như chuyên gia.”

“Anh đang nói về tiệm máy ảnh.”

“Chú muốn anh giữ?”

“Cha muốn.”

“Còn anh?”

Minh Quân không trả lời ngay.

“Anh chưa biết.”

Họ dừng ở bờ kè.

Biển xám, gió mạnh.

An Nhiên hỏi:

“Tai nạn của chú xảy ra thế nào?”

“Ông chạy xe đi lấy linh kiện, trời mưa, một xe tải vượt đèn.”

“Anh đang ở đâu?”

“Đà Nẵng, chụp một dự án.”

“Anh về ngay?”

“Ừ.”

“Và ở từ đó?”

“Ừ.”

“Anh nghĩ nếu anh ở nhà thì tai nạn không xảy ra?”

Minh Quân nhìn cô.

“Anh không nói.”

“Nhưng anh nghĩ.”

“Có lúc.”

“Không hợp lý.”

“Anh biết.”

“Vẫn nghĩ?”

“Ừ.”

An Nhiên hiểu cảm giác đó.

Khi bà ngoại nhập viện lần cuối, cô đang dự hội sách. Bà gọi ba lần, cô không nghe vì đang họp. Dù bác sĩ nói việc ấy không thay đổi gì, cô vẫn nhiều lần nghĩ nếu mình bắt máy sớm hơn.

“Ngày bà mất, em cũng nghĩ nếu em về sớm một ngày…”

Minh Quân quay sang.

“Em đã về trước khi bà mất.”

“Nhưng bà không tỉnh.”

“Em vẫn về.”

“Không giống.”

“Đúng. Nhưng em vừa nói với anh là cảm giác tội lỗi không hợp lý.”

An Nhiên bật cười buồn.

“Dễ nói với người khác.”

“Ừ.”

Hai người ngồi trên bờ kè.

Không ai cố chữa lành người kia bằng một câu đúng.

Có lẽ vì thế, sự im lặng không khó chịu.

*

Buổi chiều họ tới xưởng đóng thuyền của chị Phương.

Chị cao, da rám nắng, tóc buộc gọn. Bà ngoại đã chụp chị một lần nhưng ghi muốn chụp lại “khi hạ thủy chiếc thuyền đầu tiên do Phương tự đứng tên thợ chính”.

Chiếc thuyền sắp hoàn thành.

“Bà Thu không kịp thấy,” chị nói.

“Nhưng bà đã ghi.”

An Nhiên đưa cuốn sổ.

Chị Phương đọc rồi quay mặt.

“Bà ấy phiền lắm. Lần nào tới cũng hỏi.”

“Bà ngoại em đúng là vậy.”

“Nhờ bà hỏi, tôi mới nhận ra mình chưa từng có tấm ảnh nào đang làm việc. Toàn chụp đám cưới, sinh nhật con.”

Minh Quân nâng máy.

“Vậy hôm nay chụp.”

Chị Phương đứng trước mũi thuyền.

An Nhiên quan sát Minh Quân làm việc.

Khi cầm máy, anh khác hẳn người đàn ông ngồi sửa ống kính trong tiệm. Tập trung, kiên nhẫn, gần như quên mọi thứ xung quanh.

Cô nhớ hồi mười chín tuổi, anh từng nói muốn đi khắp nơi chụp ảnh.

“Em sẽ viết sách,” cô nói.

“Anh chụp ảnh cho sách của em.”

“Anh lấy giá cao không?”

“Cho em giảm mười phần trăm.”

“Keo.”

Ngày ấy tương lai đơn giản đến buồn cười.

Sau khi chụp xong, An Nhiên hỏi:

“Quỹ ảnh anh nộp khi nào?”

“Cuối tháng.”

“Em đã sửa phần giới thiệu.”

“Anh xem rồi.”

“Có gửi không?”

“Chưa.”

“Tại sao?”

“Cha anh.”

“Chú cần anh ở nhà sáu tháng tới?”

“Không hẳn.”

“Vậy?”

Minh Quân hơi khó chịu.

“An Nhiên, không phải chuyện nào cũng cần em biên tập.”

Cô im.

“Xin lỗi,” anh nói ngay.

“Không. Anh đúng.”

Cô thu sổ.

“Em có thói quen sửa mọi thứ.”

“Công việc của em.”

“Không chỉ công việc.”

An Nhiên nghĩ đến mẹ, đến căn nhà, đến những bản thảo cô luôn tìm cách làm cho gọn gàng.

“Em chỉ nghĩ anh nên gửi.”

“Anh biết.”

“Vậy em không nói nữa.”

“Cảm ơn.”

Họ trở về trong im lặng.

Đến ngã rẽ, Minh Quân nói:

“Anh sẽ gửi.”

An Nhiên nhìn anh.

“Không phải vì em.”

“Ừ.”

“Anh nghĩ rồi.”

“Ừ.”

“Em được vui không?”

“Được.”

Cô cười.

“Vậy tốt.”

*

Tối, mẹ gọi.

“Con dọn tới đâu rồi?”

“Chưa nhiều.”

“Ba tuần đủ không?”

“Có thể con ở thêm.”

Đầu dây im.

“Vì căn nhà?”

“Con muốn hoàn thành việc bà đang làm.”

“Việc gì?”

An Nhiên kể dự án.

Mẹ thở dài.

“Bà lúc nào cũng bày chuyện.”

“Con thấy có ý nghĩa.”

“Con còn công việc.”

“Con làm từ xa được một thời gian.”

“Công ty cho?”

“Con chưa hỏi.”

“An Nhiên, đừng vì cảm xúc nhất thời mà ảnh hưởng sự nghiệp.”

Câu nói quen thuộc.

Từ nhỏ, mẹ luôn dạy cô phải có kế hoạch.

“Con chỉ ở thêm vài tuần.”

“Còn căn nhà?”

“Con chưa quyết định bán.”

“Chúng ta đã nói rồi.”

“Lúc đó con chưa về đây.”

“Nhà để không thì hỏng.”

“Con biết.”

“Hay vì Minh Quân?”

An Nhiên siết điện thoại.

“Mẹ nghe ai?”

“Dì Hạnh thấy hai đứa đi ngoài biển.”

“Thành phố này vẫn nhanh như cũ.”

“Con đừng lặp lại chuyện bảy năm trước.”

“Chuyện bảy năm trước là chuyện gì?”

Mẹ im.

“Con hỏi thật.”

“Con đã suýt bỏ học để chạy theo một thằng con trai.”

“Con chưa từng định bỏ học.”

“Con định chuyển trường.”

“Vì ngành con muốn học ở đó.”

“Và vì nó.”

An Nhiên đứng dậy.

“Mẹ luôn nghĩ mọi lựa chọn của con đều cần một lý do mẹ chấp nhận.”

“Vì mẹ biết con dễ xúc động.”

“Con hai mươi bảy rồi.”

“Thì hãy hành động như người hai mươi bảy.”

Cuộc gọi kết thúc không lời chào.

An Nhiên ngồi trong căn bếp tối.

Một lúc sau có tiếng gõ cửa.

Minh Quân đứng ngoài, cầm một đĩa cá kho.

“Cha anh nấu nhiều.”

“Chú nấu được?”

“Đang tập tay. Món này anh nấu.”

“Vậy chú chỉ đạo?”

“Đúng.”

Anh nhìn mặt cô.

“Có chuyện?”

“Cãi nhau với mẹ.”

“Vì nhà?”

“Vì tất cả.”

Minh Quân đưa đĩa cá.

“Ăn trước.”

“Anh không hỏi?”

“Nếu em muốn kể sẽ kể.”

An Nhiên nhìn anh.

Bảy năm trước, cô yêu anh vì những điều rất lớn: những lời hứa, những kế hoạch, cảm giác có người muốn đi cùng mình.

Bây giờ, điều khiến lòng cô mềm đi lại chỉ là một đĩa cá kho và một người không ép cô phải nói khi chưa sẵn sàng.

“Minh Quân.”

“Ừ?”

“Ngày mai anh rảnh không?”

“Buổi sáng.”

“Đi gặp người thứ tư.”

“Được.”

“Và… cảm ơn.”

Anh gật.

“Ngủ sớm.”

An Nhiên đóng cửa.

Cô nhìn đĩa cá nóng trong tay.

Ngoài kia, con đường sát biển vẫn ướt sau mưa.

Có những thứ cũ không nhất thiết phải mang vào nhà mới.

Nhưng cũng có những thứ, nếu chưa từng thật sự hiểu, có lẽ chưa nên vội vứt đi.

Đêm ấy mưa lại rơi.