Bức Ảnh Không Thuộc Về Ai Khác

Dự án “Những căn nhà còn nhớ” được An Nhiên đăng thử sáu bức lên trang cá nhân.

Cô xin phép từng nhân vật trước.

Bài viết lan nhanh hơn dự đoán.

Hai ngày sau, trưởng phòng gọi.

“An Nhiên, dự án này hay.”

“Cảm ơn chị.”

“Công ty muốn làm thành chiến dịch.”

“Chiến dịch gì?”

“Thương hiệu bất động sản Hải Minh đang tài trợ tuyến nội dung về đô thị mới. Mình có thể dùng câu chuyện nhà cũ làm phần mở.”

An Nhiên thấy khó chịu.

“Khu nhà của bà Bích bị phá chính vì dự án của Hải Minh.”

“Càng có câu chuyện chuyển đổi.”

“Nhưng dự án của em không nói về chuyển đổi đô thị.”

“Thì chỉnh góc.”

“Các nhân vật đã đồng ý cho em đăng với mục đích lưu trữ ký ức, không phải quảng cáo.”

“Xin lại.”

“Và nếu họ không đồng ý?”

“Thì đổi tên, dùng ảnh cảnh.”

An Nhiên im.

Trưởng phòng nói:

“Đây là cơ hội lớn. Nếu em phụ trách, cuối năm vị trí phó ban gần như chắc.”

Đó là vị trí cô đã làm thêm hai năm để hướng tới.

“Cho em suy nghĩ.”

“Được. Nhưng đừng quá tình cảm. Nội dung tốt phải có tiền mới đi xa.”

Cuộc gọi kết thúc.

An Nhiên ngồi trước máy tính.

Minh Quân bước vào mang hai cuộn phim mới.

“Có chuyện?”

Cô kể.

Anh nghe rồi hỏi:

“Em muốn nhận?”

“Em muốn vị trí phó ban.”

“Không phải câu anh hỏi.”

“Em cũng muốn dự án được nhiều người thấy.”

“Với góc của họ?”

“Em có thể thương lượng.”

“Được.”

An Nhiên nhìn anh.

“Anh không phản đối?”

“Ảnh của anh chỉ là một phần. Những cuộc phỏng vấn do em làm.”

“Nhưng anh là người chụp.”

“Anh sẽ không đồng ý dùng ảnh nếu nhân vật không đồng ý.”

“Vậy nếu công ty yêu cầu?”

“Anh rút ảnh.”

An Nhiên bực.

“Anh nói dễ vì anh không có vị trí phó ban để mất.”

Minh Quân im.

Cô lập tức biết mình nói quá.

“Xin lỗi.”

“Không sao.”

“Có.”

Anh ngồi xuống.

“Em đúng một phần. Anh không ở trong công việc của em.”

“Em đã làm bảy năm. Em không muốn chỉ vì một dự án…”

“Thì đừng.”

“Nhưng em thấy đề nghị của họ sai.”

“Vậy em đang giận ai?”

An Nhiên không trả lời.

Có lẽ giận chính mình vì vẫn muốn nhận.

Cô gọi từng nhân vật.

Bà Sáu Lan nói:

“Nếu dùng ảnh bà bán nhà mới thì thôi.”

Bà Bích cười:

“Công ty phá nhà tôi rồi lấy ảnh tôi quảng cáo à? Hay.”

Chị Phương từ chối thẳng.

Không ai đồng ý.

An Nhiên có câu trả lời.

Sáng hôm sau, cô gọi trưởng phòng.

“Em không thể giao nội dung cho chiến dịch.”

“Em hiểu mình đang từ chối gì không?”

“Có.”

“Công ty có thể tự làm chủ đề tương tự.”

“Được. Nhưng không dùng ảnh, lời phỏng vấn hay tên dự án của em.”

“Em đang nói bản quyền với công ty của mình?”

“Em làm dự án trong thời gian nghỉ, bằng thiết bị cá nhân, với một nhiếp ảnh gia độc lập.”

Đầu dây lạnh đi.

“An Nhiên, chị đã nâng em từ biên tập viên tập sự.”

“Em biết và biết ơn.”

“Vậy đừng để cảm xúc làm hỏng quan hệ.”

“Em không muốn hỏng. Nhưng em cần giữ cam kết với nhân vật.”

“Em suy nghĩ thêm.”

“Em đã nghĩ.”

Cuộc gọi kết thúc.

Tay An Nhiên run.

Minh Quân đứng ngoài cửa từ lúc nào.

“Anh nghe?”

“Đoạn cuối.”

“Em vừa tự giết cơ hội thăng chức.”

“Có thể.”

“Anh đừng nói em làm đúng.”

“Anh không định.”

“Vì sao?”

“Vì em phải sống với quyết định, không phải anh.”

An Nhiên nhìn anh.

“Nhưng anh có thể nói anh thấy em can đảm.”

“Em không cần khen.”

“Vậy thôi.”

“Anh thật sự thôi?”

“Ừ.”

Cô bật cười dù mắt nóng.

“Khó chịu.”

“Anh biết.”

Chiều, một thư điện tử từ công ty gửi tới yêu cầu An Nhiên bàn giao một số bản thảo vì “điều chỉnh nhân sự tạm thời”.

Cô hiểu đó là cảnh báo.

Mẹ đọc xong nói:

“Nếu nghỉ thì về đây.”

“Con chưa nói nghỉ.”

“Mẹ nói nếu.”

“Còn tiền?”

“Con có tiết kiệm.”

“Không nhiều.”

“Vậy làm việc khác.”

An Nhiên nhìn mẹ.

“Ngày trước mẹ sẽ bảo con xin lỗi công ty.”

“Ngày trước mẹ cũng nghĩ ổn định là thứ quan trọng nhất.”

“Bây giờ không?”

“Vẫn quan trọng. Nhưng mẹ vừa học được không nên quyết định hộ con.”

Hai người cười.

Tối, Minh Quân nhận thư từ quỹ ảnh.

Hồ sơ của anh vào vòng phỏng vấn.

An Nhiên đọc tin nhắn rồi chạy sang tiệm.

“Anh được gọi!”

“Anh biết.”

“Sao mặt bình thường?”

“Anh đang lo.”

“Lo gì?”

“Nếu được, phải đi sáu tháng.”

“Thì đi.”

“Cha anh…”

“Chú nói sao?”

“Ông bảo đi.”

“Vậy?”

Minh Quân nhìn cô.

An Nhiên hiểu phần anh không nói.

Nếu họ đang dần trở lại gần nhau, sáu tháng đi xa sẽ đặt một câu hỏi mới.

Cô nói trước:

“Đừng dùng em làm lý do ở lại.”

“Anh chưa nói.”

“Em nói trước.”

“Em luôn thích nói trước.”

“Vì anh chậm.”

Anh cười.

“Còn em? Nếu công ty ép?”

“Em chưa biết.”

“Anh không nói em nên nghỉ.”

“Cảm ơn.”

“Nhưng nếu em nghỉ, cũng đừng dùng dự án hay anh làm lý do duy nhất.”

An Nhiên nhìn anh.

Hai người đang học cùng một điều.

Tình yêu, nếu còn có cơ hội quay lại, không thể là một nơi để trốn khỏi những quyết định khó.

Ngày hôm sau, công ty Hải Minh đăng một chiến dịch mới.

Tên: “Những mái nhà biết kể.”

Hình ảnh không phải của họ.

Nhưng cấu trúc, câu chữ và ý tưởng giống đến mức không thể gọi là trùng hợp.

An Nhiên đọc, lạnh người.

Minh Quân đứng bên.

“Em định làm gì?”

Cô đóng máy.

“Không im lặng.”

Lần đầu tiên trong nhiều năm, An Nhiên không nghĩ tới việc giữ vị trí.

Cô nghĩ tới bà ngoại và câu trong cuốn sổ:

“Nếu không ai hỏi, có những đời sống biến mất như chưa từng tồn tại.”

Bây giờ, cô hiểu thêm một điều.

Nếu người kể không bảo vệ câu chuyện, đời sống của người khác cũng có thể bị lấy đi theo một cách khác.

Bài phản hồi của An Nhiên được chia sẻ nhiều trong cộng đồng làm nội dung. Một số người ủng hộ, một số nói ý tưởng về nhà cũ không ai sở hữu.

Cô đọc bình luận đến nửa đêm.

Minh Quân giật điện thoại khỏi tay.

“Đủ.”

“Trả em.”

“Em đang đọc một người có ảnh con mèo làm đại diện nói em không hiểu bản quyền.”

“Có thể họ đúng.”

“Có thể. Nhưng đọc lúc một giờ sáng không làm em hiểu hơn.”

An Nhiên giành lại.

“Anh đang quyết định hộ em?”

Minh Quân lập tức buông.

“Xin lỗi.”

Cô nhìn anh rồi tự tắt màn hình.

“Nhưng anh nói đúng chuyện một giờ sáng.”

“Anh không nói nữa.”

“Anh có thể nói. Chỉ đừng giật.”

“Được.”

Họ ngồi dưới sàn, phân loại bản ghi âm.

Một thư điện tử mới tới từ một biên tập viên độc lập. Người đó hỏi dự án có định làm sách không.

An Nhiên đọc hai lần.

“Em chưa nghĩ.”

“Bây giờ nghĩ.”

“Làm sách cần tiền.”

“Có thể gọi vốn.”

“Cần nhà xuất bản.”

“Em biết ngành.”

“Cần quyền ảnh.”

“Anh ở đây.”

An Nhiên nhìn anh.

“Anh đừng biến nó thành chuyện dễ.”

“Anh không nói dễ. Anh nói có đường.”

Câu ấy khiến cô dừng.

Suốt nhiều năm, cô quen đánh giá một lựa chọn bằng độ an toàn. Nếu không nhìn thấy cả con đường, cô không đi.

Nhưng dự án của bà ngoại bắt đầu khi bà đã ngoài bảy mươi, không nhà tài trợ, không kế hoạch phát hành.

Bà chỉ bắt đầu bằng việc gõ cửa một căn nhà.

An Nhiên mở tài liệu mới.

Tiêu đề: “Đề án sách ảnh – Những căn nhà còn nhớ.”

Minh Quân nhìn.

“Em bắt đầu?”

“Chỉ thử.”

“Ừ.”

“Đừng nói với ai.”

“Anh không.”

Cô gõ dòng đầu.

Lần đầu tiên sau nhiều ngày căng thẳng, cảm giác trong ngực không còn chỉ là sợ mất công việc.

Có một khả năng khác đang mở ra.

Không chắc chắn.

Nhưng là của cô.

An Nhiên lưu đề án vào ba nơi khác nhau. Cô còn in một bản giấy, kẹp cạnh cuốn sổ xanh của bà ngoại.

“Con chưa biết nó có thành sách không,” cô nói trước bức ảnh bà.

Nhưng lần này, việc chưa biết không khiến cô dừng lại.

Cô gửi thư hỏi quyền sử dụng câu chuyện cho từng nhân vật, ghi rõ họ có thể rút bất cứ lúc nào. Từng tin nhắn đồng ý trở về. Bà Bích còn nhắn thêm: “Nếu sách bán được thì nhớ cho tôi hai cuốn, không giảm giá cũng được.”

An Nhiên bật cười.

Dự án bắt đầu giống một thứ có thể tồn tại ngoài căn phòng này.