Một Lựa Chọn Không Phải Hy Sinh

An Nhiên nghỉ việc vào cuối tháng.

Công ty chấp nhận xác nhận quyền sở hữu dự án sau khi luật sư của cô gửi hồ sơ chứng minh ngày tạo nội dung và giấy đồng ý của nhân vật.

Không có vụ kiện.

Chiến dịch “Những mái nhà biết kể” lặng lẽ đổi hướng.

An Nhiên mất vị trí phó ban chưa từng có.

Cô cũng mất mức lương ổn định.

Sáng đầu tiên chính thức thất nghiệp, cô thức dậy lúc sáu giờ vì hoảng.

“Bây giờ làm gì?”

Cô hỏi trần nhà.

Không ai trả lời.

Mẹ đang chuẩn bị về thành phố.

“Con có thể về cùng.”

“Con ở lại thêm.”

“Bao lâu?”

“Chưa biết.”

Hồng Vân nhìn con gái.

“Được.”

“Chỉ vậy?”

“Mẹ đang tập.”

Hai mẹ con cười.

An Nhiên không muốn biến việc nghỉ thành câu chuyện “bỏ phố về quê”. Cô vẫn thích ngành xuất bản. Cô thích biên tập sách.

Vậy cô viết đề án.

Một cuốn sách ảnh “Những căn nhà còn nhớ”, gồm mười tám câu chuyện, ảnh của Minh Quân, ghi chép của bà ngoại và phần biên tập của cô.

Quan trọng nhất: nhân vật giữ quyền duyệt câu chuyện của mình; một phần doanh thu được đưa vào quỹ lưu trữ cộng đồng ở An Hải.

Cô gửi cho năm nhà xuất bản.

Hai nơi từ chối.

Một nơi không trả lời.

Nơi thứ tư muốn mua trọn gói.

Nơi thứ năm đồng ý họp.

Trong lúc đó, Minh Quân nhận tin được quỹ ảnh chọn.

Anh sẽ đi sáu tháng qua các làng biển miền Trung.

Ngày nhận thư, anh sang nhà.

“Anh được rồi.”

An Nhiên ôm anh.

“Chúc mừng.”

“Anh đi sau ba tuần.”

“Ừ.”

“Em buồn?”

“Có.”

“Anh cũng.”

“Nhưng anh vẫn đi.”

“Ừ.”

Cả hai im.

Minh Quân nói:

“Ngày trước anh nghĩ yêu một người là phải chọn ở cùng.”

“Bây giờ?”

“Là không bắt người kia nhỏ lại để vừa với cuộc sống của mình.”

An Nhiên nhìn anh.

“Câu này anh tự nghĩ?”

“Anh viết hồ sơ nhiều nên tiến bộ.”

“Có công em.”

“Có.”

Ba tuần trôi nhanh.

Họ hoàn thành hai nhân vật cuối.

Người cuối cùng là bà ngoại.

An Nhiên quyết định dành một chương cho Nguyễn Thị Thu, người bắt đầu dự án.

Nhưng bà không còn để phỏng vấn.

Cô hỏi những người khác.

Bà Sáu kể bà Thu từng dạy miễn phí cho con bà.

Chị Phương kể bà Thu là người đầu tiên gọi chị là “thợ đóng thuyền” thay vì “con gái ông thợ”.

Cô Dung kể bà Thu luôn trả tiền bánh dù được mời.

Hồng Vân kể mẹ mình cứng đầu, hay phán xét, nhưng năm bà bốn mươi đã một mình xin lỗi con gái vì từng phản đối cuộc hôn nhân.

Minh Quân kể:

“Bà từng bảo anh đừng chờ An Nhiên.”

An Nhiên nhìn anh.

“Cái này em biết.”

“Bà còn nói một câu.”

“Gì?”

“Nếu sau này gặp lại, đừng lấy chuyện đã chờ bao lâu để bắt nó phải yêu anh.”

Cổ họng cô nghẹn.

“Bà thật sự nói?”

“Ừ.”

“Anh có nghe?”

“Bây giờ mới hiểu.”

An Nhiên viết câu cuối cho chương về bà:

“Bà ngoại tôi không phải người phụ nữ luôn đúng. Bà là người có thể sai, có thể làm con gái tổn thương, có thể xin lỗi, có thể già đi và vẫn bắt đầu một dự án mới. Có lẽ điều đáng nhớ nhất ở bà không phải sự hoàn hảo, mà là việc bà không ngừng sửa cách mình yêu người khác.”

Nhà xuất bản thứ năm đồng ý dự án.

Họ chấp nhận cơ chế chia lợi nhuận.

An Nhiên ký hợp đồng vào ngày Minh Quân chuẩn bị đi.

Tối cuối, họ ngồi trên mái hiên.

“Mai mấy giờ?”

“Năm giờ.”

“Em đưa?”

“Không cần.”

“Em muốn.”

“Vậy được.”

“Anh có sợ không?”

“Có.”

“Điều gì?”

“Đi xa sáu tháng. Cha ở nhà. Em ở đây. Công việc mới.”

“Anh có muốn ở lại?”

Minh Quân suy nghĩ.

“Không.”

Câu trả lời làm An Nhiên vừa buồn vừa vui.

“Vậy tốt.”

“Em có muốn anh ở lại?”

Cô cũng nghĩ.

“Một phần.”

“Phần còn lại?”

“Muốn anh đi.”

“Vậy tốt.”

Họ nhìn nhau rồi cười.

Sáng hôm sau, An Nhiên đưa anh ra bến xe.

Không phải ga tàu cũ.

Không mưa.

Minh Quân đặt ba lô vào khoang.

“Lần này anh đi.”

“Ừ.”

“Em không chờ theo kiểu dừng mọi thứ.”

“Em biết.”

“Anh cũng không muốn em chờ.”

“Em vẫn sẽ nhớ.”

“Cái đó được.”

An Nhiên ôm anh.

“Đi đi.”

“Anh gọi.”

“Nhớ sạc điện thoại.”

“Bài học bảy năm.”

Xe chạy.

An Nhiên đứng nhìn đến khi khuất.

Cô buồn.

Nhưng không có cảm giác bị bỏ lại.

Chiều hôm đó, cô về căn nhà bà ngoại, mở máy tính và bắt đầu biên tập cuốn sách.

Cuộc đời cô không tạm dừng trong sáu tháng Minh Quân đi.

Cuộc đời anh cũng không tạm dừng vì cô ở lại.

Đó là lần đầu An Nhiên hiểu một lựa chọn không phải hy sinh trông như thế nào.

Nó vẫn có mất mát.

Vẫn có nhớ.

Chỉ là không ai dùng tình yêu để biến mất khỏi chính mình.

Những tháng Minh Quân đi xa không phải lúc nào cũng đẹp.

Tuần thứ ba, họ cãi nhau.

Anh hứa gọi tối thứ sáu nhưng đến sáng chủ nhật mới nhắn. Khu vực anh làm việc mất sóng, nhưng anh đã biết trước khả năng đó mà không báo.

An Nhiên nói:

“Em không cần anh báo từng giờ. Em cần biết khi kế hoạch thay đổi.”

“Anh nghĩ chỉ một ngày.”

“Với anh. Với em là một ngày không biết anh có gặp chuyện không.”

“Anh xin lỗi.”

“Em chưa hết giận.”

“Anh biết.”

“Đừng dùng ‘anh biết’ để kết thúc.”

Minh Quân im.

“Được. Em muốn anh làm gì?”

“Lần sau báo trước nếu có thể. Nếu không thể, khi có sóng nhắn một câu.”

“Được.”

“Và đừng nói em lo quá.”

“Anh không nghĩ vậy.”

Cuộc gọi kết thúc không vui.

Hai ngày sau họ nói lại.

An Nhiên nhận ra một điều: yêu trưởng thành không có nghĩa không cãi nhau. Chỉ là không dùng cuộc cãi để chứng minh người kia không yêu mình.

Tháng thứ hai, đến lượt cô sai.

Nhà xuất bản yêu cầu sửa gấp. Minh Quân đã mua vé để cô tới thăm, nhưng cô hủy trước một ngày.

Anh thất vọng.

“Em đã biết lịch này hai tuần.”

“Em không biết bản thảo trễ.”

“Em có thể nói với nhà xuất bản em đã có kế hoạch.”

“Đây là dự án đầu tiên của em sau khi nghỉ.”

“Anh hiểu. Nhưng em đang tự biến mọi yêu cầu công việc thành khẩn cấp.”

An Nhiên nổi giận.

“Anh không ở đây, anh không biết.”

“Đúng. Nhưng em từng làm vậy ở công ty cũ.”

Cô cúp máy.

Mười phút sau, cô thấy mình đã làm đúng điều ghét nhất: dùng sự căng thẳng để đóng cuộc trò chuyện.

Cô gọi lại.

“Em xin lỗi vì cúp.”

“Anh cũng xin lỗi vì nói như thể anh biết hết.”

“Anh vẫn đúng một phần.”

“Em cũng.”

Cuối cùng cô không đi chuyến đó.

Nhưng tuần sau, cô chủ động sắp lịch khác.

Không ai ghi điểm.

Không ai giữ sổ nợ.

Sáu tháng qua, Minh Quân trở về An Hải hai lần. Mỗi lần chỉ vài ngày.

Lần thứ hai, anh đưa cho cô một tập ảnh.

“Anh muốn thêm vào sách?”

“Không. Dự án khác.”

Ảnh là những phụ nữ ở các làng biển khác.

“Anh muốn tiếp tục chủ đề?”

“Không giống của bà. Anh muốn chụp lao động nữ ven biển.”

“Vậy viết đề án.”

“Anh đang viết.”

“Không cần em?”

“Cần em đọc sau.”

An Nhiên cười.

Anh đã không còn cần cô viết hộ lý do mình muốn làm nghề.

Cô cũng không cần anh xác nhận mọi quyết định nghề nghiệp.

Họ vẫn cần nhau.

Nhưng không theo cách một người trở thành chiếc nạng của người kia.

Ngày Minh Quân đi chuyến tiếp, An Nhiên không ra bến.

Cô có buổi họp với nhà xuất bản.

Anh tự đi.

Trước khi lên xe, anh gửi ảnh chiếc ghế trống cạnh mình.

“Không ai đưa.”

An Nhiên gửi ảnh bàn họp.

“Không ai tiễn.”

Anh trả lời:

“Công bằng.”

Cô cười giữa phòng họp.

Tình yêu của họ bắt đầu có những khoảng trống không đáng sợ.

Và chính trong những khoảng trống ấy, mỗi người tiếp tục lớn lên.

Đêm trước ngày anh trở về lần đầu, An Nhiên vẫn làm việc đến khuya. Cô không dọn lịch trống hoàn toàn, không chuẩn bị một cuộc hội ngộ hoàn hảo. Sáng hôm sau, cô ra chợ, mua hai phần bánh căn rồi mới tới tiệm.

Minh Quân vừa mở cửa.

“Chào.”

“Chào.”

Anh ôm cô.

An Nhiên nhận ra nhớ một người không đồng nghĩa phải dừng sống để chứng minh mình nhớ.

Cô thấy nhẹ nhõm vì cuối cùng đã hiểu điều ấy.